Jya ku bikubiye ku ipaji
TempleKit

Kubara amatariki

Ibibazo by’amatariki abashakashatsi b’amateka y’imiryango bahura na byo kenshi, byakemuwe. Buri gisubizo cyita ku myaka ifite umunsi w’inyongera no kuri kalendari za kera.

Ni ubuntu · bikorera muri mucukumbuzi yanyu · nta kintu mwandika cyoherezwa

Itariki y’amavuko uhereye ku myaka

Inyandiko y’urupfu, ibarura cyangwa ibuye ry’imva akenshi bitanga imyaka aho gutanga itariki y’amavuko. Mwandike itariki y’iyo nyandiko n’imyaka.

Itariki y’inyandiko (urupfu, ibarura…)
Yavutse hagati ya 13 Werurwe 1786 na 12 Werurwe 1787. Iyo hatanzwe imyaka gusa, ntimwarenza aho; mwandike “ahagana mu 1786” (igice kinini cy’icyo gihe kiri mu 1786) cyangwa “1786–1787”.

Imyaka iri mu nyandiko za kera ishobora kwibeshyaho umwaka cyangwa irenga. Mufate igisubizo nk’ikimenyetso cyo kugenzura mukoresheje inyandiko y’umubatizo.

Imyaka umuntu yari afite ku gikorwa, cyangwa igihe kiri hagati y’amatariki abiri

Itariki ya mbere (urugero ivuka)
Itariki ya kabiri (urugero ishyingirwa cyangwa urupfu)
Imyaka 63, amezi 10 n’iminsi 17 (iminsi 23.330).

Umunsi w’icyumweru

Inyandiko nka “yabatijwe ku Cyumweru gikurikira ivuka rye” zumvikana neza iyo muzi umunsi w’icyumweru.

Itariki
Itariki ya 1 Mutarama 1800 (kalendari ya Gregori) yari ku wa Gatatu.

Yuliyani ↔ Gregori

Mbere y’uko igihugu gihindura kalendari, amatariki yacyo yabaga ari inyuma y’ayacu iminsi 10 kugeza kuri 13. Muhindure itariki muyikure muri kalendari imwe muyishyire mu yindi.

Itariki uko yanditswe

Ku itariki yanditsweho imyaka ibiri nka 11 Gashyantare 1731/32, mwandike umwaka wa nyuma (1732).

Itariki ya 2 Nzeri 1752 muri kalendari ya Yuliyani ni 13 Nzeri 1752 muri kalendari ya Gregori (hagati yazo hari iminsi 11; zombi zari ku wa Gatatu).

Igihe buri hantu hahinduye kalendari

Niba inyandiko ifite itariki ibanziriza ihinduka ry’aho yakorewe, ni itariki ya kalendari ya Yuliyani.

  • Ukwakira 1582

    Esipanye, Porutugali, igice kinini cy’Ubutaliyani, Polonye y’Abagatolika

    Nyuma ya 4 Ukwakira hakurikiyeho 15 Ukwakira.

  • Ukuboza 1582

    Ubufaransa

  • Ukuboza 1582 – Mutarama 1584

    Ubuholandi: Holland, Zeeland, Brabant, Limburg (na Flandre mu Bubiligi)

  • 1583 – 1585

    Leta z’Abagatolika z’Ubudage na Otirishiya

  • 1700 – 1701

    Ubuholandi: Gelderland, Utrecht, Overijssel, Friesland, Groningen

    Intara z’Abaporotesitanti. Groningen yahinduye mu 1583, isubira inyuma, yongera guhindura mu 1701.

  • Werurwe 1700

    Leta z’Abaporotesitanti z’Ubudage, Danimarike na Noruveje

    Nyuma ya 18 Gashyantare hakurikiyeho 1 Werurwe.

  • 1584 – 1812

    Ubusuwisi

    Kantoni ku yindi.

  • Nzeri 1752

    Ubwongereza, Irilande n’ubukoloni bwo muri Amerika

    Nyuma ya 2 Nzeri hakurikiyeho 14 Nzeri, kandi intangiriro y’umwaka yavanywe ku wa 25 Werurwe ishyirwa ku wa 1 Mutarama.

  • Werurwe 1753

    Suwede (hamwe na Finilande)

    Nyuma ya 17 Gashyantare hakurikiyeho 1 Werurwe.

  • Gashyantare 1918

    Uburusiya

    Itorero rya Orotodogisi ry’Uburusiya riracyakoresha kalendari ya Yuliyani ku minsi mikuru yaryo.

Mumenye byinshi kurushahoUko imibare ya kalendari ikorwa

Buri tariki ihindurwamo Nimero y’Umunsi wa Yuliyani: umubare usanzwe w’iminsi uhereye ku wa 1 Mutarama 4713 mbere ya Kristo. Kalendari zombi zihuzwa n’uwo mubare umwe, bityo guhindura itariki uyikura muri imwe uyishyira mu yindi bikorwa nta kwibeshya.

Kalendari ya Yuliyani yongeraho umunsi w’inyongera buri myaka 4. Kalendari ya Gregori isimbuka itatu muri iyo buri myaka 400 (1700, 1800 na 1900 ntiyari imyaka ifite umunsi w’inyongera; 2000 yo yari wo). Ni yo mpamvu ikinyuranyo kigenda cyiyongera: iminsi 10 mu 1582, 11 kuva ku wa 1 Werurwe 1700, 12 kuva ku wa 1 Werurwe 1800 na 13 kuva ku wa 1 Werurwe 1900 (amatariki ya Yuliyani; mu matariki ya Gregori ni kuva ku wa 12 Werurwe 1700, 13 Werurwe 1800 na 14 Werurwe 1900).

Mbere ya 1752, Ubwongereza, Galles, Irilande n’ubukoloni na byo byatangiraga umwaka ku wa 25 Werurwe, ari ho amatariki yanditsweho imyaka ibiri nka 1731/32 akomoka.

16Kubera iyo mpamvu, nimwamagane intambara kandi mutangaze amahoro, kandi mushakishe n’umwete kugarura imitima y’abana ku babyeyi, n’imitima y’ababyeyi ku bana;
NyagasaniInyigisho n’Ibihango 98:16Nyagasani, abinyujije kuri Joseph SmithIbyo ibyanditswe bitagatifu n’abahanuzi bigisha ku mateka y’umuryango →

Ibibazo

Kuki amatariki amwe asa na 1731/32?

Ibyo ni ukwandika umwaka kabiri. Kugeza mu 1752, Ubwongereza, Galles, Irilande n’ubukoloni bwo muri Amerika byatangiraga umwaka ku wa 25 Werurwe (Ecosse yo yakoreshaga 1 Mutarama kuva mu 1600), bityo itariki iri hagati ya 1 Mutarama na 24 Werurwe yandikwaga ifite imyaka yombi: 10 Gashyantare 1731/32 bisobanura 1732 dukurikije uko tubara uyu munsi.

“O.S.” cyangwa “N.S.” bisobanura iki?

Uburyo bwa Kera (O.S., kalendari ya Yuliyani) n’Uburyo Bushya (N.S., kalendari ya Gregori). George Washington yavutse ku wa 11 Gashyantare 1731/32 O.S., ari byo 22 Gashyantare 1732 N.S.

Imyaka iri mu nyandiko za kera ni iy’ukuri ku rugero rungana iki?

Akenshi si cyane. Imyaka yo mu ibarura no mu nyandiko z’urupfu yatangwaga n’uwo ari we wese wakiriye ababaza. Mukoreshe umwaka w’amavuko wabazwe nk’aho gutangirira maze mushake inyandiko y’umubatizo cyangwa y’ivuka.

Ibindi bikoresho by’ubuntu

Igiti cy’umuryangoMukore igiti cyanyu bwite muri mucukumbuziGukora imbonerahamwe y’igice cy’uruzigaImbonerahamwe y’igice cy’uruziga yo gucapa, ibisekuru 5 kugeza ku 8Imbonerahamwe y’abakurambereKugeza ku bisekuru bitanu ku ipaji imweImbonerahamwe zirimo ubusa zo gucapaAbakurambere, urupapuro rw’umuryango, urutonde rw’ubushakashatsiKubara isanoMubyara wa kabiri, utandukanywa n’igisekuru kimwe? MubimenyeAmasano asobanuweMubyara wa kabiri, utandukanywa n’ibisekuru bibiri, ni nde?