Kotanga badati
Ofele · esalaka na navigateur na bino · eloko bokomi etindamaka na internet te
Dati ya mbotama uta na mibu
Mokanda ya liwa, botangi bato to libanga ya lilita mbala mingi epesaka mibu ya moto na esika ya dati ya mbotama. Bokoma dati ya mokanda yango mpe mibu.
Mibu na mikanda ya kala ekoki kozala na libunga ya mobu moko to koleka. Bozwa eyano lokola elembo ya kotala na mokanda ya libatisi.
Mibu na ntango ya likambo, to ntango kati na badati mibale
Mokolo ya poso
Mikanda lokola “abatisamaki eyenga oyo elandaki mbotama na ye” eyokanaka malamu koleka ntango boyebi mokolo ya poso.
Julien ↔ Grégorien
Liboso ete mboka moko ebongola kalandrie, badati na yango ezalaki na nsima ya oyo ya biso na mikolo 10 kino 13. Bobongola dati moko kati na bakalandrie oyo mibale.
Mpo na dati ya mibu mibale lokola 11 sanza ya mibale 1731/32, bokoma mobu oyo eleki (1732).
Ntango esika moko na moko ebongolaki kalandrie
Soki mokanda moko ezali na dati liboso ya mbongwana na esika na yango, ezali dati ya Julien.
Sanza ya zomi 1582
Espagne, Portugal, eteni monene ya Italie, Pologne ya Katolike
Nsima ya 4 sanza ya zomi eyaki 15 sanza ya zomi.
Sanza ya zomi na mibale 1582
France
Sanza ya zomi na mibale 1582 – sanza ya yambo 1584
Pays-Bas: Hollande, Zélande, Brabant, Limbourg (mpe Flandre na Belgique)
1583 – 1585
Bituka ya Allemagne ya Katolike mpe Autriche
1700 – 1701
Pays-Bas: Gueldre, Utrecht, Overijssel, Frise, Groningue
Bituka ya Baprotestanta. Groningue ebongolaki na 1583, ezongaki na nsima, mpe ebongolaki lisusu na 1701.
Sanza ya misato 1700
Bituka ya Allemagne ya Baprotestanta, Danemark mpe Norvège
Nsima ya 18 sanza ya mibale eyaki 1 sanza ya misato.
1584 – 1812
Suisse
Canton moko na moko na ntango na yango.
Sanza ya libwa 1752
Grande-Bretagne, Irlande mpe bakoloni ya Amerika
Nsima ya 2 sanza ya libwa eyaki 14 sanza ya libwa, mpe mobu ya sika ekendaki uta na 25 sanza ya misato kino 1 sanza ya yambo.
Sanza ya misato 1753
Suède (elongo na Finlande)
Nsima ya 17 sanza ya mibale eyaki 1 sanza ya misato.
Sanza ya mibale 1918
Russie
Eklezia Orthodoxe ya Russie ezali naino kosalela kalandrie Julien mpo na bafeti na yango.
Koyeba mingi kolekaNdenge kotanga ya kalandrie esalaka
Dati nyonso ebongolamaka na Motango ya Mokolo ya Julien: motango ya pete ya mikolo banda 1 sanza ya yambo 4713 liboso ya Klisto. Bakalandrie nyonso mibale ekweaka na motango yango moko, yango wana kobongola kati na yango ezali sikisiki.
Kalandrie Julien ebakisaka mokolo moko mibu 4 nyonso. Kalandrie Grégorien etikaka misato kati na yango mibu 400 nyonso (1700, 1800 mpe 1900 ezalaki mibu ya mokolo ya kobakisa te; 2000 ezalaki). Yango wana bokeseni ezali se komata: mikolo 10 na 1582, 11 banda 1 sanza ya misato 1700, 12 banda 1 sanza ya misato 1800 mpe 13 banda 1 sanza ya misato 1900 (badati ya Julien; na badati ya Grégorien banda 12 sanza ya misato 1700, 13 sanza ya misato 1800 mpe 14 sanza ya misato 1900).
Liboso ya 1752, Angleterre, Pays de Galles, Irlande mpe bakoloni babandaki lisusu mobu na 25 sanza ya misato, yango nde esika badati ya mibu mibale lokola 1731/32 euti.
1Tala, Nakobimisa epayi na bino Bonganganzambe, na maboko ya profeta Eliya, liboso ya boyei ya mokolo monene mpe ya nsomo ya Nkolo. 2Mpe akolona na mitema ya bana bilako oyo epesamaki epayi ya batata, mpe mitema ya bana mikobaluka epayi ya batata na bango. 3Soki ezalaki bongo te, mabele mobimba elingaki kobebisama na boyei na ye.
Mituna
Mpo na nini badati mosusu emonanaka lokola 1731/32?
Yango ezali dati ya mibu mibale. Kino 1752, Angleterre, Pays de Galles, Irlande mpe bakoloni ya Amerika babandaki mobu na 25 sanza ya misato (Écosse esalelaki 1 sanza ya yambo banda 1600), yango wana dati kati na 1 sanza ya yambo mpe 24 sanza ya misato ekomamaki na mibu nyonso mibale: 10 sanza ya mibale 1731/32 elingi koloba 1732 na ndenge totangaka lelo.
“O.S.” to “N.S.” elingi koloba nini?
Old Style (lolenge ya kala, Julien) mpe New Style (lolenge ya sika, Grégorien). George Washington abotamaki 11 sanza ya mibale 1731/32 O.S., oyo ezali 22 sanza ya mibale 1732 N.S.
Mibu ya bato na mikanda ya kala ezalaka sikisiki boni?
Mbala mingi te mpenza. Mibu na botangi bato mpe na mikanda ya liwa epesamaki na moto nyonso oyo ayanolaki na porte. Bosalela mobu ya mbotama oyo etangami lokola esika ya kobanda mpe boluka mokanda ya libatisi to ya mbotama.