Wilika na tikinisiga
Sega ni saumi · e cakacaka ena nomu browser · e sega ni vakauti tani e dua na ka o vola
Siga ni sucu mai na yabaki ni bula
E dau tukuna e dua na itukutukuvolai ni mate, wilivola ni lewenivanua se vatu ni ibulubulu na yabaki ni bula, sega ni siga ni sucu. Vola na tikinisiga ni itukutukuvolai oya kei na yabaki ni bula.
E rawa ni cala ena dua na yabaki se sivia na yabaki ni bula ena itukutukuvolai makawa. Okata na isau me dua ga na ivakatakilakila mo vakatautauvatataka kei na itukutukuvolai ni papitaiso.
Yabaki ni bula ena dua na ka a yaco, se na balavu ni gauna ena maliwa ni rua na tikinisiga
Siga ni macawa
Na itukutukuvolai me vaka na “papitaisotaki ena Sigatabu ni oti na nona sucu” e matata cake ni o kila na siga ni macawa.
Julian ↔ Gregorian
Ni se bera ni veisautaka e dua na matanitu na kena kalena, na kena tikinisiga e tiko i muri mai na noda ena 10 ki na 13 na siga. Vukica e dua na tikinisiga mai na dua ki na dua.
Me baleta e dua na tikinisiga e rua na kena yabaki me vaka na 11 ni Feperueri 1731/32, vola na yabaki e muri (1732).
Na gauna e veisautaka kina na kalena na vanua yadua
Kevaka e volai e dua na itukutukuvolai ni se bera na veisau ena nona vanua, e tikinisiga Julian.
Okotova 1582
Sipeni, Potukali, e levu na tikina e Itali, Poladi vakaKatolika
Na 4 ni Okotova a tarava na 15 ni Okotova.
Tiseba 1582
Faranisi
Tiseba 1582 – Janueri 1584
Holani: Holland, Zeeland, Brabant, Limburg (kei Flanders e Beljiumu)
1583 – 1585
Matanitu vakaKatolika e Jamani kei Ositiria
1700 – 1701
Holani: Gelderland, Utrecht, Overijssel, Friesland, Groningen
Yasana vakaPorotesitani. A veisau o Groningen ena 1583, lesu tale, ka qai veisau tale ena 1701.
Maji 1700
Matanitu vakaPorotesitani e Jamani, Tenimaki kei Nowei
Na 18 ni Feperueri a tarava na 1 ni Maji.
1584 – 1812
Suisiladi
E veisau ena veikanitoni yadua.
Sepiteba 1752
Peritania Levu, Ailadi kei na veikoloni e Amerika
Na 2 ni Sepiteba a tarava na 14 ni Sepiteba, ka toso na yabaki vou mai na 25 ni Maji ki na 1 ni Janueri.
Maji 1753
Suwiteni (kei Finiladi)
Na 17 ni Feperueri a tarava na 1 ni Maji.
Feperueri 1918
Rusia
E se vakayagataka tiko na Lotu Orthodox e Rusia na kalena Julian me baleta na nodra siga ni solevu vakalotu.
Vulica vakatitobuNa sala e wiliki kina na kalena
E vukici na tikinisiga yadua me dua na Julian Day Number: na iwiliwili ga ni siga mai na 1 ni Janueri 4713 BC. E veiganiti na kalena ruarua ki na iwiliwili vata ga oqo, o koya e dodonu sara na kena vukici mai na dua ki na dua.
E vakuria na kalena Julian e dua na siga (leap day) ena veiva na yabaki. E sega ni vakuria na kalena Gregorian e tolu vei ira oqo ena 400 na yabaki yadua (na 1700, 1800 kei na 1900 e sega ni yabaki e 366 na kena siga; ia na 2000 e vakakina). Oqori na vuna e levu cake tiko kina na duidui: 10 na siga ena 1582, 11 mai na 1 ni Maji 1700, 12 mai na 1 ni Maji 1800 kei na 13 mai na 1 ni Maji 1900 (tikinisiga Julian; ena kalena Gregorian mai na 12 ni Maji 1700, 13 ni Maji 1800 kei na 14 ni Maji 1900).
Ni se bera na 1752, a tekivu talega na yabaki e Igiladi, Wales, Ailadi kei na veikoloni ena 25 ni Maji, ka mai kina na tikinisiga e rua na kena yabaki me vaka na 1731/32.
30Ia raica, mai vei ira ga na buladodonu, a conaka kina ko koya na nona ilawalawa ka lesi ira na nona italai, era vakaisulu ena kaukauwa kei na dodonu, ka talai ira me ra lako yani ka kauta na rarama ni kosipeli ki vei ira era tu ena butobuto, io vei ira kecega na yalo ni tamata; ia sa vakaoqori na kena vunautaki na kosipeli vei ira na mate.
Vunau kei na Veiyalayalati 138:30Josefa F. Simici, ni vakamacalataka na nona raivotu me baleti ira na mateNa ka e vakavulica na ivolanikalou kei ira na parofita me baleta na itukutuku ni matavuvale →Taro
Na cava e volai kina e so na tikinisiga me vaka na 1731/32?
Oqo na kena volai vakarua na yabaki. Me yacova na 1752, a tekivu na yabaki e Igiladi, Wales, Ailadi kei na veikoloni e Amerika ena 25 ni Maji (a vakayagataka o Sikotiladi na 1 ni Janueri mai na 1600), o koya na tikinisiga ena maliwa ni 1 ni Janueri kei na 24 ni Maji a volai kina na yabaki ruarua: na 10 ni Feperueri 1731/32 e kena ibalebale na 1732 ena kena wili nikua.
Na cava na ibalebale ni “O.S.” se “N.S.”?
Old Style (ivakarau makawa, Julian) kei na New Style (ivakarau vou, Gregorian). A sucu o George Washington ena 11 ni Feperueri 1731/32 O.S., ka oya na 22 ni Feperueri 1732 N.S.
E dodonu vakacava na yabaki ni bula ena itukutukuvolai makawa?
E levu na gauna e sega ni dodonu sara. Na yabaki ni bula ena wilivola ni lewenivanua kei na itukutukuvolai ni mate a tukuna o koya ga a sauma na katuba. Vakayagataka na yabaki ni sucu e wiliki me ikalawa taumada, ka vaqara e dua na itukutukuvolai ni papitaiso se sucu.