Cyfrifiannell dyddiadau
Am ddim · yn rhedeg yn eich porwr · does dim byd rydych chi’n ei deipio’n cael ei uwchlwytho
Dyddiad geni o oedran
Yn aml mae cofnod marwolaeth, cyfrifiad neu garreg fedd yn rhoi oedran yn lle dyddiad geni. Rhowch ddyddiad y cofnod hwnnw a’r oedran.
Gall oedrannau mewn hen gofnodion fod flwyddyn neu fwy allan ohoni. Ystyriwch yr ateb yn gliw i’w wirio yn erbyn cofnod bedydd.
Oedran adeg digwyddiad, neu’r amser rhwng dau ddyddiad
Diwrnod yr wythnos
Mae cofnodion fel “bedyddiwyd y Sul ar ôl ei eni” yn gwneud mwy o synnwyr pan fyddwch yn gwybod diwrnod yr wythnos.
Iwliaidd ↔ Gregoraidd
Cyn i wlad newid calendr, roedd ei dyddiadau 10 i 13 diwrnod y tu ôl i’n rhai ni. Trowch ddyddiad o’r naill galendr i’r llall.
Ar gyfer dyddiad dwbl fel 11 Chwefror 1731/32, rhowch y flwyddyn ddiweddaraf (1732).
Pryd newidiodd pob lle ei galendr
Os yw cofnod wedi’i ddyddio cyn y newid yn ei le, dyddiad Iwliaidd ydyw.
Hydref 1582
Sbaen, Portiwgal, y rhan fwyaf o’r Eidal, Gwlad Pwyl Gatholig
Daeth 15 Hydref yn syth ar ôl 4 Hydref.
Rhagfyr 1582
Ffrainc
Rhag 1582 – Ion 1584
Yr Iseldiroedd: Holland, Zeeland, Brabant, Limburg (a Fflandrys yng Ngwlad Belg)
1583 – 1585
Taleithiau Catholig yr Almaen, ac Awstria
1700 – 1701
Yr Iseldiroedd: Gelderland, Utrecht, Overijssel, Friesland, Groningen
Taleithiau Protestannaidd. Newidiodd Groningen ym 1583, aeth yn ôl, a newid eto ym 1701.
Mawrth 1700
Taleithiau Protestannaidd yr Almaen, Denmarc a Norwy
Daeth 1 Mawrth yn syth ar ôl 18 Chwefror.
1584 – 1812
Y Swistir
Fesul canton.
Medi 1752
Prydain Fawr, Iwerddon a’r trefedigaethau Americanaidd
Daeth 14 Medi yn syth ar ôl 2 Medi, a symudodd y flwyddyn newydd o 25 Mawrth i 1 Ionawr.
Mawrth 1753
Sweden (gyda’r Ffindir)
Daeth 1 Mawrth yn syth ar ôl 17 Chwefror.
Chwefror 1918
Rwsia
Mae Eglwys Uniongred Rwsia yn dal i ddefnyddio’r calendr Iwliaidd ar gyfer ei gwyliau.
Mynd yn ddyfnachSut mae mathemateg y calendr yn gweithio
Mae pob dyddiad yn cael ei droi’n Rhif Dydd Iwliaidd: cyfrif syml o ddyddiau ers 1 Ionawr 4713 CC. Mae’r ddau galendr yn cyfateb i’r un cyfrif, felly mae trosi rhyngddyn nhw’n fanwl gywir.
Mae’r calendr Iwliaidd yn ychwanegu diwrnod naid bob 4 blynedd. Mae’r calendr Gregoraidd yn hepgor tri o’r rheini bob 400 mlynedd (nid oedd 1700, 1800 a 1900 yn flynyddoedd naid; roedd 2000). Dyna pam mae’r bwlch yn tyfu: 10 diwrnod ym 1582, 11 o 1 Mawrth 1700, 12 o 1 Mawrth 1800 a 13 o 1 Mawrth 1900 (dyddiadau Iwliaidd; yn ôl y calendr Gregoraidd o 12 Mawrth 1700, 13 Mawrth 1800 a 14 Mawrth 1900).
Cyn 1752, roedd Lloegr, Cymru, Iwerddon a’r trefedigaethau hefyd yn dechrau’r flwyddyn ar 25 Mawrth, a dyna o ble mae dyddiadau dwbl fel 1731/32 yn dod.
14A bu i ni drachefn gymmeryd ein taith, gan fyned yn agos yn yr un cyfeiriad ag yn y dechreu; ac ar ol i ni deithio am yspaid llawer o ddyddiau, ni a godasom ein pebyll drachefn, fel y gallem aros dros yspaid o amser.
Cwestiynau
Pam mae rhai dyddiadau’n edrych fel 1731/32?
Dyddio dwbl yw hynny. Hyd 1752, roedd Lloegr, Cymru, Iwerddon a’r trefedigaethau Americanaidd yn dechrau’r flwyddyn ar 25 Mawrth (roedd yr Alban wedi defnyddio 1 Ionawr ers 1600), felly roedd dyddiad rhwng 1 Ionawr a 24 Mawrth yn cael ei ysgrifennu gyda’r ddwy flwyddyn: mae 10 Chwefror 1731/32 yn golygu 1732 yn ôl ein cyfrif ni heddiw.
Beth yw ystyr “O.S.” neu “N.S.”?
Old Style, yr hen ddull (Iwliaidd), a New Style, y dull newydd (Gregoraidd). Ganwyd George Washington ar 11 Chwefror 1731/32 O.S., sef 22 Chwefror 1732 N.S.
Pa mor gywir yw oedrannau mewn hen gofnodion?
Yn aml, ddim yn gywir iawn. Rhoddwyd oedrannau’r cyfrifiad a chofnodion marwolaeth gan bwy bynnag a atebodd y drws. Defnyddiwch y flwyddyn geni a gyfrifwyd fel man cychwyn a chwiliwch am gofnod bedydd neu enedigaeth.