Ìṣirò déètì
Ọ̀fẹ́ · ó ń ṣiṣẹ́ nínú aṣàwákiri yín · a kò gbé ohunkóhun tí ẹ tẹ̀ sókè
Ọjọ́ ìbí láti ọjọ́ orí
Àkọsílẹ̀ ikú, ìkànìyàn tàbí òkúta ibojì sábà máa ń sọ ọjọ́ orí dípò ọjọ́ ìbí. Ẹ tẹ déètì àkọsílẹ̀ yẹn àti ọjọ́ orí náà.
Ọjọ́ orí inú àkọsílẹ̀ àtijọ́ lè yàtọ̀ ní ọdún kan tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ẹ ka ìdáhùn náà sí àmì tí ẹ ó fi wé àkọsílẹ̀ ìsàmì.
Ọjọ́ orí ní ìgbà ìṣẹ̀lẹ̀ kan, tàbí àkókò láàárín déètì méjì
Ọjọ́ ọ̀sẹ̀
Àkọsílẹ̀ bí “a ṣe ìsàmì rẹ̀ ní Ọjọ́ Àìkú lẹ́yìn ìbí rẹ̀” máa ń yé ni dáadáa nígbà tí ẹ bá mọ ọjọ́ ọ̀sẹ̀ náà.
Julian ↔ Gregorian
Kí orílẹ̀-èdè kan tó yí kàlẹ́ńdà padà, déètì rẹ̀ máa ń wà ní ọjọ́ 10 sí 13 lẹ́yìn tiwa. Ẹ yí déètì kan padà láàárín méjèèjì.
Fún déètì ọlọ́dún-méjì bí 11 Oṣù Kejì 1731/32, ẹ tẹ ọdún kejì (1732).
Ìgbà tí ibi kọ̀ọ̀kan yí kàlẹ́ńdà padà
Bí déètì àkọsílẹ̀ kan bá ṣáájú ìyípadà ní ibi rẹ̀, déètì Julian ni.
Oṣù Kẹwàá 1582
Spain, Portugal, èyí tí ó pọ̀ jù nínú Italy, Poland ti Kátólíìkì
15 Oṣù Kẹwàá ni ó tẹ̀lé 4 Oṣù Kẹwàá.
Oṣù Kejìlá 1582
Faransé
Oṣù Kejìlá 1582 – Oṣù Kínní 1584
Netherlands: Holland, Zeeland, Brabant, Limburg (àti Flanders ní Belgium)
1583 – 1585
Àwọn ìpínlẹ̀ Jámánì ti Kátólíìkì àti Austria
1700 – 1701
Netherlands: Gelderland, Utrecht, Overijssel, Friesland, Groningen
Àwọn ẹkùn Pùròtẹ́sítáǹtì. Groningen yí padà ní 1583, ó padà sí ti àtijọ́, ó sì tún yí padà ní 1701.
Oṣù Kẹta 1700
Àwọn ìpínlẹ̀ Jámánì ti Pùròtẹ́sítáǹtì, Denmark àti Norway
1 Oṣù Kẹta ni ó tẹ̀lé 18 Oṣù Kejì.
1584 – 1812
Switzerland
Káńtọ̀nù kan lẹ́yìn èkejì.
Oṣù Kẹsàn-án 1752
Great Britain, Ireland àti àwọn ìletò Amẹ́ríkà
14 Oṣù Kẹsàn-án ni ó tẹ̀lé 2 Oṣù Kẹsàn-án, ọdún tuntun sì kúrò ní 25 Oṣù Kẹta lọ sí 1 Oṣù Kínní.
Oṣù Kẹta 1753
Sweden (pẹ̀lú Finland)
1 Oṣù Kẹta ni ó tẹ̀lé 17 Oṣù Kejì.
Oṣù Kejì 1918
Rọ́ṣíà
Ìjọ Orthodox ti Rọ́ṣíà ṣì ń lo kàlẹ́ńdà Julian fún àwọn àjọ̀dún rẹ̀.
Ẹ ka síwájú sí iBí ìṣirò kàlẹ́ńdà ṣe ń ṣiṣẹ́
A ń yí déètì kọ̀ọ̀kan padà sí Nọ́mbà Ọjọ́ Julian (Julian Day Number): ìkàyè ọjọ́ lásán láti 1 Oṣù Kínní 4713 ṣáájú Krístì. Kàlẹ́ńdà méjèèjì bá ìkàyè kan náà mu, nítorí náà yíyí padà láàárín wọn péye.
Kàlẹ́ńdà Julian ń fi ọjọ́ àfikún kan kún un ní ọdún mẹ́rin-mẹ́rin. Kàlẹ́ńdà Gregorian ń fo mẹ́ta nínú wọn ní ọdún 400 kọ̀ọ̀kan (1700, 1800 àti 1900 kì í ṣe ọdún ọjọ́ àfikún; 2000 jẹ́ bẹ́ẹ̀). Ìdí nìyẹn tí ìyàtọ̀ náà fi ń pọ̀ sí i: ọjọ́ 10 ní 1582, 11 láti 1 Oṣù Kẹta 1700, 12 láti 1 Oṣù Kẹta 1800 àti 13 láti 1 Oṣù Kẹta 1900 (déètì Julian; ní ìṣirò Gregorian, láti 12 Oṣù Kẹta 1700, 13 Oṣù Kẹta 1800 àti 14 Oṣù Kẹta 1900).
Ṣáájú 1752, England, Wales, Ireland àti àwọn ìletò náà tún ń bẹ̀rẹ̀ ọdún ní 25 Oṣù Kẹta; ibẹ̀ ni déètì ọlọ́dún-méjì bí 1731/32 ti wá.
5Ẹ̀yin le rò ní ti ètò àwọn ohun yìí lati jẹ́ òfíntótó jù; ṣugbọ́n ẹ jẹ́kí nsọ fún yín pé ó jẹ́ láti dáhùn ìfẹ́ Ọlọ́run nìkan, nípa ṣíṣe ìbámu sí ìlànà àti ìpalẹ̀mọ́ tí Olúwa ti yàn tí ó sì pèsè ṣaájú ìpìlẹ̀ ayé, fún ìgbàlà àwọn òkú tí wọ́n bá kú láìní ìmọ̀ ìhìnrere.
Ẹ̀kọ́ àti àwọn Májẹ̀mú 128:5Joseph Smith, nínú lẹ́tà kan sí àwọn Ènìyàn Mímọ́Ohun tí àwọn ìwé mímọ́ àti àwọn wòlíì kọ́ni nípa ìtàn ẹbí →Àwọn ìbéèrè
Èéṣe tí àwọn déètì kan fi rí bí 1731/32?
Ìyẹn ni kíkọ ọdún méjì pọ̀. Títí di 1752, England, Wales, Ireland àti àwọn ìletò Amẹ́ríkà ń bẹ̀rẹ̀ ọdún ní 25 Oṣù Kẹta (Scotland ti ń lo 1 Oṣù Kínní láti 1600), nítorí náà déètì kan láàárín 1 Oṣù Kínní àti 24 Oṣù Kẹta ni a kọ pẹ̀lú ọdún méjèèjì: 10 Oṣù Kejì 1731/32 túmọ̀ sí 1732 ní ìṣirò òde òní.
Kí ni “O.S.” tàbí “N.S.” túmọ̀ sí?
Ọ̀nà Àtijọ́ (Old Style, Julian) àti Ọ̀nà Tuntun (New Style, Gregorian). A bí George Washington ní 11 Oṣù Kejì 1731/32 O.S., èyí tí ó jẹ́ 22 Oṣù Kejì 1732 N.S.
Báwo ni ọjọ́ orí inú àkọsílẹ̀ àtijọ́ ṣe péye tó?
Nígbà púpọ̀, kò péye tó bẹ́ẹ̀. Ẹnikẹ́ni tí ó bá dáhùn ní ẹnu ọ̀nà ni ó sọ ọjọ́ orí tí ó wà nínú ìkànìyàn àti àkọsílẹ̀ ikú. Ẹ lo ọdún ìbí tí a ṣírò gẹ́gẹ́ bí ibi ìbẹ̀rẹ̀, kí ẹ sì wá àkọsílẹ̀ ìsàmì tàbí ti ìbí.