Fakamatala ki he vā fakafāmilí
Taʻetotongi · ʻoku ngāue ʻi hoʻo polausá · ʻoku ʻikai ʻave ha meʻa ʻokú ke hiki
ʻI ha lea faingofua
Ko ha kāsini ua, vahaʻa toʻutangata ʻe ua ko…
…ha taha ʻo ha toko ua: ko e mokopuna ʻa ho kāsini ua (ʻoku siʻi ange ʻiate koe), pe ko e kāsini ua ʻo hoʻo kui (ʻoku motuʻa ange ʻiate koe). ʻOku ui ʻa e toko ua ko ʻení ʻaki ʻa e hingoa tatau pē.
Lau 1: ʻoku nau siʻi ange ʻiate koe
Ko e mokopuna ʻa ho kāsini ua ia, toʻutangata ʻe 2 ki lalo ʻiate koe.
- Kumi ʻa e ngaahi kui ʻoku mo maʻu fakatahá. Ko hoʻo ongo kui ua ia heni.
- Lau ʻa e ngaahi toʻutangata ki lalo kiate kimoua takitaha. ʻOkú ke toʻutangata ʻe 3 ki lalo ʻiate kinaua; ko ho kāingá ʻoku toʻutangata ʻe 5 ki lalo.
- Toʻo ʻa e lau siʻisiʻi angé pea toʻo mei ai ʻa e taha. 3 − 1 = 2, ko ia ko e kāsini ua kimoua.
- Ko e faikehekehe ʻi he ongo laú ko e toʻutangata ʻe fiha ʻoku vahaʻa ai. 5 − 3 = 2, ko ia ko e “vahaʻa toʻutangata ʻe ua”.
ʻOku tatau ʻi he ongo tafaʻaki: ko koe foki ko ʻene kāsini ua, vahaʻa toʻutangata ʻe ua.
Ako lahi angeKo e DNA ʻe fiha ʻoku mo maʻu fakatahá?
ʻI he tuʻunga fakalukufua, ko ha toko ua ʻoku kāinga ʻi he founga ko ʻení ʻoku na maʻu fakataha ʻa e 0.78125% nai (1 ʻi he 128) ʻo ʻena DNA.
Ko e tuʻunga fakalukufua ia. ʻOku kehekehe lahi ʻa e ngaahi ongo meʻa moʻoni, koeʻuhí ʻoku maʻu ʻe he fānau takitaha ha vaeua noa pē ʻo e DNA ʻa e mātuʻa takitaha. ʻI he hili ʻa e kāsini tolú, ʻoku tokolahi ha kāsini moʻoni ʻoku ʻikai te nau maʻu fakataha ha DNA ʻe lava ke ʻilo, ko ia ʻoku kei mahuʻinga ai ʻa e ngaahi lekooti tohí.
Ako lahi angeNgaahi tuʻunga ʻo e vā fakafāmilí (ko e lau fakalaó)
Tuʻunga ʻi he lao fakapuleʻanga: 8. Lau ʻa e sitepu kotoa pē meiate koe ki ʻolunga ki he kui ʻoku mo maʻu fakatahá pea ki lalo ki ho kāingá (3 + 5). ʻOku ngāueʻaki ʻe he konga lahi ʻo e ngaahi siteiti ʻo ʻAmeliká ʻa e lau ko ʻení ʻi he lao tofiʻá.
Tuʻunga ʻi he lao fakasiasi: 5. Lau pē ʻa e tafaʻaki lōloa angé. ʻOku faʻa pehē ʻi he ngaahi lekooti mali fakahisitōlia ʻa e siasí ha meʻa hangē ko e “kāinga ʻi he tuʻunga nima”, pea naʻe fie maʻu ha fakangofua makehe ki he ngaahi tuʻunga ofí.
Lau 2: ʻoku nau motuʻa ange ʻiate koe
Ko e kāsini ua ʻo hoʻo kui ia, toʻutangata ʻe 2 ki ʻolunga ʻiate koe.
- Kumi ʻa e ngaahi kui ʻoku mo maʻu fakatahá. Ko hoʻo ongo kui fā ia heni.
- Lau ʻa e ngaahi toʻutangata ki lalo kiate kimoua takitaha. ʻOkú ke toʻutangata ʻe 5 ki lalo ʻiate kinaua; ko ho kāingá ʻoku toʻutangata ʻe 3 ki lalo.
- Toʻo ʻa e lau siʻisiʻi angé pea toʻo mei ai ʻa e taha. 3 − 1 = 2, ko ia ko e kāsini ua kimoua.
- Ko e faikehekehe ʻi he ongo laú ko e toʻutangata ʻe fiha ʻoku vahaʻa ai. 5 − 3 = 2, ko ia ko e “vahaʻa toʻutangata ʻe ua”.
ʻOku tatau ʻi he ongo tafaʻaki: ko koe foki ko ʻene kāsini ua, vahaʻa toʻutangata ʻe ua.
Ako lahi angeKo e DNA ʻe fiha ʻoku mo maʻu fakatahá?
ʻI he tuʻunga fakalukufua, ko ha toko ua ʻoku kāinga ʻi he founga ko ʻení ʻoku na maʻu fakataha ʻa e 0.78125% nai (1 ʻi he 128) ʻo ʻena DNA.
Ko e tuʻunga fakalukufua ia. ʻOku kehekehe lahi ʻa e ngaahi ongo meʻa moʻoni, koeʻuhí ʻoku maʻu ʻe he fānau takitaha ha vaeua noa pē ʻo e DNA ʻa e mātuʻa takitaha. ʻI he hili ʻa e kāsini tolú, ʻoku tokolahi ha kāsini moʻoni ʻoku ʻikai te nau maʻu fakataha ha DNA ʻe lava ke ʻilo, ko ia ʻoku kei mahuʻinga ai ʻa e ngaahi lekooti tohí.
Ako lahi angeNgaahi tuʻunga ʻo e vā fakafāmilí (ko e lau fakalaó)
Tuʻunga ʻi he lao fakapuleʻanga: 8. Lau ʻa e sitepu kotoa pē meiate koe ki ʻolunga ki he kui ʻoku mo maʻu fakatahá pea ki lalo ki ho kāingá (5 + 3). ʻOku ngāueʻaki ʻe he konga lahi ʻo e ngaahi siteiti ʻo ʻAmeliká ʻa e lau ko ʻení ʻi he lao tofiʻá.
Tuʻunga ʻi he lao fakasiasi: 5. Lau pē ʻa e tafaʻaki lōloa angé. ʻOku faʻa pehē ʻi he ngaahi lekooti mali fakahisitōlia ʻa e siasí ha meʻa hangē ko e “kāinga ʻi he tuʻunga nima”, pea naʻe fie maʻu ha fakangofua makehe ki he ngaahi tuʻunga ofí.
Sivi koe
0 ʻi he 0 ʻoku tonuKo e hā ʻa e tokotaha ʻi he toʻomataʻú kiate koe?
47ʻE tō ʻe he palōfita ko ʻIlaisiaá ʻi he loto ʻo e fānaú ʻa e ngaahi talaʻofa naʻe fai ki heʻenau ngaahi tamaí; 48ʻO fakamelomelo ki he fuʻu ngāue lahi ʻe fai ʻi he ngaahi temipale ʻo e ʻEikí ʻi he kuonga ʻo e kakato ʻo e ngaahi kuongá, ki hono huhuʻi ʻo e kau pekiá, pea mo hono fakamaʻu ʻo e fānaú ki heʻenau mātuʻá, telia naʻa taaʻi ʻa e māmaní kotoa ʻaki ʻa e malaʻia, pea fakaʻauha ʻo ʻosiʻosingamālie ʻi heʻene hāʻele maí.
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 138:47–48Siosefa F. Sāmita, ʻi heʻene fakamatalaʻi ʻene meʻa-hā-mai ki he kau pekiáKo e meʻa ʻoku akoʻi ʻe he folofolá mo e kau palōfitá fekauʻaki mo e hisitōlia fakafāmilí →Ngaahi fehuʻi
Ko e hā ha kāsini ua, vahaʻa toʻutangata ʻe ua?
Ko e mokopuna ʻa ho kāsini uá (toʻutangata ʻe ua ʻoku siʻi ange) pe ko e kāsini ua ʻo hoʻo kuí (toʻutangata ʻe ua ʻoku motuʻa ange). ʻOkú mo hako mei he ngaahi kui tatau, ka ʻoku vahaʻa ʻa kimoua ʻaki ʻa e toʻutangata ʻe ua.
Ko e fānau ʻa hoku kāsiní ko hoku kāsini ua ia?
ʻIkai. Ko e fānau ʻa ho kāsiní ko ho kāsini ʻuluaki ia, vahaʻa toʻutangata ʻe taha. Ko ho ngaahi kāsini uá ko e fānau ia ʻa e kāsini ʻo hoʻo ongo mātuʻá: ko e kakai ʻi ho toʻutangata pē ʻoʻoú ʻoku nau maʻu fakataha mo koe ʻa e ongo kui ua.
Ko e hā ʻa e ʻuhinga ʻo e “vahaʻa toʻutangata” ʻi he kāsiní?
ʻOku lau ʻe he “vahaʻa toʻutangata” ʻa e ngaahi toʻutangata ʻi he vahaʻa ʻo ha ongo kāsini. Ko e “vahaʻa toʻutangata ʻe taha” ʻoku ʻuhinga ia ko e toʻutangata ʻe taha ʻoku na mavahe ai, pea ko e “vahaʻa toʻutangata ʻe ua” ko e toʻutangata ʻe ua.