Lele i ka ʻike
TempleKit

Mea helu lā

Nā pilikia lā e loaʻa pinepine ai i ka poʻe noiʻi moʻokūʻauhau, i hoʻoponopono ʻia nou. Mālama kēlā me kēia pane i nā makahiki lele a me nā kalena kahiko.

Manuahi · holo ma kāu polokalamu kele pūnaewele · ʻaʻohe mea āu e kikokiko ai e hoʻouka ʻia

Lā hānau mai kekahi makahiki

Hāʻawi pinepine kekahi palapala make, kekahi helu kanaka a i ʻole kekahi pōhaku ilina i ka makahiki o ke kanaka ma kahi o ka lā hānau. E hoʻokomo i ka lā o ia palapala a me ka makahiki.

Ka lā o ka palapala (make, helu kanaka…)
Hānau ʻia ma waena o 13 Malaki 1786 a me 12 Malaki 1787. Inā ʻo nā makahiki wale nō ka mea i hāʻawi ʻia, ʻo ia ka mea kokoke loa e hiki ai; e kākau iā ia ma ke ʻano “ma kahi o 1786” (aia ka hapa nui o ia wā i 1786) a i ʻole “1786–1787”.

Hiki ke hewa nā makahiki ma nā palapala kahiko i hoʻokahi makahiki a ʻoi aku. E manaʻo i ka pane he kuhi e nānā ai me kekahi palapala bapetizo.

Ka makahiki i kekahi hanana, a i ʻole ka manawa ma waena o ʻelua lā

Lā mua (e laʻa, hānau)
Lā ʻelua (e laʻa, male a i ʻole make)
63 makahiki, 10 mahina a me 17 lā (23,330 lā).

Ka lā o ka pule

Maopopo aʻe nā palapala e like me “bapetizo ʻia i ka Lāpule ma hope o kona hānau ʻana” ke ʻike ʻoe i ka lā o ka pule.

Lā
He Pōʻakolu ʻo 1 Ianuali 1800 (Kelekoliana).

Iuliana ↔ Kelekoliana

Ma mua o ka hoʻololi ʻana o kekahi ʻāina i kona kalena, ua hala kona mau lā he 10 a 13 lā ma hope o ko kākou. E hoʻololi i kekahi lā ma waena o lāua.

Ka lā e like me kona kākau ʻia

No kekahi lā pālua e like me 11 Pepeluali 1731/32, e hoʻokomo i ka makahiki hope (1732).

ʻO 2 Kepakemapa 1752 ma ka kalena Iuliana, ʻo ia ʻo 13 Kepakemapa 1752 ma ka kalena Kelekoliana (11 lā ke kaʻawale; he Pōʻakolu lāua ʻelua).

I ka wā i hoʻololi ai kēlā me kēia wahi i ka kalena

Inā ua kākau ʻia ka lā o kekahi palapala ma mua o ka hoʻololi ʻana ma kona wahi, he lā Iuliana ia.

  • ʻOkakopa 1582

    Sepania, Pukikī, ka hapa nui o ʻĪkālia, Polani Katolika

    Ma hope o ka lā 4 ʻOkakopa, ʻo ka lā 15 ʻOkakopa.

  • Kekemapa 1582

    Palani

  • Kek. 1582 – Ian. 1584

    Hōlani: Holland, Zeeland, Brabant, Limburg (a me Flanders ma Pelekiuma)

  • 1583 – 1585

    Nā mokuʻāina Kelemānia Katolika a me ʻAukekulia

  • 1700 – 1701

    Hōlani: Gelderland, Utrecht, Overijssel, Friesland, Groningen

    Nā panalāʻau Polekekane. Ua hoʻololi ʻo Groningen i 1583, hoʻi i hope, a hoʻololi hou i 1701.

  • Malaki 1700

    Nā mokuʻāina Kelemānia Polekekane, Kenemaka a me Nolewai

    Ma hope o ka lā 18 Pepeluali, ʻo ka lā 1 Malaki.

  • 1584 – 1812

    Kuikilani

    Kēlā me kēia kanetona.

  • Kepakemapa 1752

    Pelekānia Nui, ʻIlelani a me nā panalāʻau ʻAmelika

    Ma hope o ka lā 2 Kepakemapa, ʻo ka lā 14 Kepakemapa, a ua neʻe ka makahiki hou mai 25 Malaki a i 1 Ianuali.

  • Malaki 1753

    Kuekene (me Finilani)

    Ma hope o ka lā 17 Pepeluali, ʻo ka lā 1 Malaki.

  • Pepeluali 1918

    Lūkia

    Hoʻohana mau ka ʻEkalesia ʻOrotodoka o Lūkia i ka kalena Iuliana no kāna mau ʻahaʻaina.

E komo hohonu aʻePehea e hana ai ka makemakika kalena

Hoʻololi ʻia kēlā me kēia lā i kekahi Helu Lā Iuliana: he helu maʻalahi o nā lā mai ka lā 1 Ianuali 4713 M.K. mai. Kū nā kalena ʻelua ma ka helu hoʻokahi, no laila pololei loa ka hoʻololi ʻana ma waena o lāua.

Hoʻohui ka kalena Iuliana i kekahi lā lele i kēlā me kēia 4 makahiki. Lele ka kalena Kelekoliana ma luna o ʻekolu o ia mau lā i kēlā me kēia 400 makahiki (ʻaʻole he makahiki lele ʻo 1700, 1800 a me 1900; he makahiki lele ʻo 2000). No laila e ulu ai ke kaʻawale: 10 lā i 1582, 11 mai 1 Malaki 1700, 12 mai 1 Malaki 1800 a me 13 mai 1 Malaki 1900 (nā lā Iuliana; ma ka Kelekoliana, mai 12 Malaki 1700, 13 Malaki 1800 a me 14 Malaki 1900).

Ma mua o 1752, ua hoʻomaka pū ʻo ʻEnelani, Wēla, ʻIlelani a me nā panalāʻau i ka makahiki ma ka lā 25 Malaki, a ʻo ia ke kumu o nā lā pālua e like me 1731/32.

8Ano, olelo mai la o Adamu i keia wanana, i kona uluhia ia ana e ka Uhane Hemolele, a ua malama ia kekahi mookuauhau o na keiki a ke Akua. A o keia ka buke o na hanauna o Adamu, i ka i ana: Ma ka la a ke Akua i hana ai i ke kanaka, ma ke ano like o ke Akua i hana ai Ia ia ia;
Ka Buke A Mose 6.:8MoseKa mea a nā palapala hemolele a me nā kāula e aʻo ai no ka moʻokūʻauhau ʻohana →

Nā nīnau

No ke aha i like ai kekahi mau lā me 1731/32?

He lā pālua kēlā. A hiki i 1752, ua hoʻomaka ʻo ʻEnelani, Wēla, ʻIlelani a me nā panalāʻau ʻAmelika i ka makahiki ma ka lā 25 Malaki (ua hoʻohana ʻo Kekokia i ka lā 1 Ianuali mai 1600 mai), no laila ua kākau ʻia kekahi lā ma waena o 1 Ianuali a me 24 Malaki me nā makahiki ʻelua: ʻo 10 Pepeluali 1731/32, ʻo ia ʻo 1732 ma ka helu ʻana o kēia wā.

He aha ka manaʻo o “O.S.” a i ʻole “N.S.”?

Kaila Kahiko (Old Style, Iuliana) a me Kaila Hou (New Style, Kelekoliana). Ua hānau ʻia ʻo George Washington i ka lā 11 Pepeluali 1731/32 O.S., ʻo ia ʻo 22 Pepeluali 1732 N.S.

Pehea ka pololei o nā makahiki o ke kanaka ma nā palapala kahiko?

ʻAʻole pololei loa i nā manawa he nui. Ua hāʻawi ʻia nā makahiki ma ka helu kanaka a me nā palapala make e ka mea i pane i ka puka. E hoʻohana i ka makahiki hānau i helu ʻia ma ke ʻano he wahi e hoʻomaka ai a e ʻimi i kekahi palapala bapetizo a i ʻole hānau.

Nā mea hana manuahi hou aku