Taeka n rongorongo ngkoa
Rongorongoia ara bakatibu aika bati a aki koreaki n te taetae ni Kiribati. Koroboki aikai a kaota taeka aika tabeua ake ko kainnanoi ni warekan te koroboki n te bwabetito, te mare ke te kanoaki, ma aran namwakaina, ni karinaki naba ake ngkoa.
Akea boona · e mwakuri n am buraota · akea te bwai ae ko koreia ae kanakoaki
Taeka ni Netherlands n rongorongo ngkoa
Namwakaina
| Tianuare | januari (louwmaand, lauwmaand) |
| Beberuare | februari (sprokkelmaand) |
| Mati | maart (lentemaand) |
| Eberi | april (grasmaand) |
| Mei | mei (bloeimaand) |
| Tun | juni (zomermaand) |
| Turai | juli (hooimaand) |
| Aokati | augustus (oogstmaand) |
| Tebetembwa | september (herfstmaand) |
| Okitobwa | oktober (wijnmaand) |
| Noembwa | november (slachtmaand) |
| Ritembwa | december (wintermaand) |
Taeka n rongorongo
| e bungiaki | geboren |
| e bwabetitoaki | gedoopt |
| e mare | getrouwd / gehuwd |
| e mate | overleden |
| e kanoaki | begraven |
| te bungiaki | geboorte |
| te bwabetito | doop |
| te mare | huwelijk (ondertrouw = te kantaninga ni mare) |
| te mate | overlijden |
| te kanoaki | begrafenis |
| te tama | vader |
| te tina | moeder |
| nati mwaane | zoon |
| nati aine | dochter |
| te nati | kind |
| te buu ae mwaane | man / echtgenoot |
| te buu ae aine | vrouw / echtgenote / huisvrouw |
| te aine ae mate buuna | weduwe |
| te mwaane ae mate buuna | weduwnaar |
| karo | ouders |
| karo n te bwabetito | doopgetuigen / peter en meter |
| taan kakoaua | getuigen |
| nati ae aki bungiaki n te mare | onwettig / natuurlijk kind |
| ataei aika bungiaki ni ikotaki | tweeling |
| ririkina | oud |
| ririki | jaren |
| te aono n te ekaretia | parochie / gemeente |
| te ekaretia | kerk |
| te rongorongo / te boki ni koroboki | akte / register |
| e tuai ni mare | ongehuwd / jongman / jongedochter |
| are e a tia ni mate | wijlen |
| te tia mwakuri n te aba | landbouwer / boer |
| te tia mwakuri / te toro | arbeider / dienstbode |
- Rongorongo n te tautaeka (burgerlijke stand) a moanna n 1811 n te mwakoro ae bati n Netherlands; imwain anne, kabongani booki n te ekaretia (DTB: doop, trouw, begraven).
- Te ara mai aran te tama n aron Pieterszn ke Jansdr nanona bwa natin Pieter ke Jan ae mwaane ke ae aine. Aran te utu aika teimatoa a riki bwa te tua n 1811.
- “jongman” ao “jongedochter” nanoia bwa te mwaane ao te aine ake a tuai ni mare.
22Tariu, ti na aki waki n te mwakuri ae rangi ni kakawaki? Waaki rake ao tiaki rikaaki. Ninikoria, tariu; ao waaki, waaki nakon te tokanikai! E riai nanomi ni kimwareirei, ao n rangi ni kukurei. E riai te aonaba ni waekoa n anene. A riai maate n taekini anenen te nebonebo ae akea tokina nakon te Uea ae Emanuera, are e a tia ni baireia, i mwaain karikan te aonaba, bwa ti aonga ngaira ni kona ni kainaomataia man aia umwa ni kaikain; bwa taan kabureaki a na inaomata.
Reirei ao Berita aika Tabu 128:22Iotebwa Timiti, n te reta nakoia Aika ItiakiTe bwai ae reireinaki n Booki aika Tabu ao iroun burabeti ibukin rongorongon te utu →Titiraki
Tera nanon 7bris ke 9ber n te bong?
Bon aron korean taeka ni Latin ae kimototo ae a kabonganaki n taetae aika bati: 7bris = Tebetembwa, 8bris = Okitobwa, 9bris = Noembwa, Xbris = Ritembwa. Te ririki n Rom ngkoa e moanna n Mati, ngaia are Tebetembwa bon te kaitua n namwakaina.
I riai ni kona n te taetae anne bwa N na wareka te rongorongo?
N taai aika bati, tiaki. Koroboki n te bwabetito, te mare ao te kanoaki a manga kabongani taeka naba aikanne ae kaanga 20 ke 30, ngaia are te koroboki ae kimototo n taeka ao teutana te taotaonakinnano a na buokiko n te aro ae bubura.
Bwaai ni mwakuri riki aika akea boona
Kain te utuKaraoa kain am utu ae karabaki n am buraotaBwai ni karaoa taamnei n iribaTaamnei n iriba ae kona ni boretiaki, 5 ni karokoa 8 te rikirakeTaamnein bakatibuNi karokoa nimaua te rikirake n te iteraniba ae teuanaTaamnei aika akea koroboki iaiTaamnein bakatibu, beeba n te botaki n utu, koroboki n ukoukoraBwai ni warekan te reitakiKa-2 n tari n te utu? AtaiaKabwarabwaraan reitakiTera te ka-2 n tari n te utu, uoua te rikirake i marenaia?