Kohla ni audepen pelien wet
TempleKit

Mehn wadawad en rahn

Kahpwal en rahn kan me aramas me kin rapahki kadaudok en peneinei kin keieu tuhwong, me se wadawadkier pwe ke. Sapeng koaros kin wadawadki pahr me ahneki rahn ehu kapatahiong (leap year) oh kalender mering kan.

Sohte pweine · e kin doadoahk nan ahmw browser · sohte mehkot me ke ntingihdi kin kohla nan internet

Rahn en ipwidi sang sounpar

Rekohd en mehla, wadawad en aramas de takai en sarepw kin kalapw kasalehda sounpar, kaidehn rahn en ipwidi. Ntingihdi rahn en rekohdo oh sounparo.

Rahn en rekohdo (mehla, wadawad en aramas…)
Ipwidi nanpwungen Mahs 13, 1786 oh Mahs 12, 1787. Ma ihte sounpar me ntingdi, met iei me keieu karani me ke kak diarada; ntingihdi nin duwen “kereniong 1786” (pali laud en ahnsowo mi nan 1786) de “1786–1787”.

Sounpar nan rekohd mering kan kak sapwung sounpar ehu de laudsang. Medewehki sapengo nin duwen kilel ehu me ke pahn kamwurisang ong rekohd en papidais.

Sounpar ni wiewia ehu, de ahnsou nanpwungen rahn riau

Rahn keieu (karasepe: ipwidi)
Rahn keriau (karasepe: kapwopwoud de mehla)
sounpar 63, sounpwong 10 oh rahn 17 (rahn 23,330).

Rahn en wihk

Rekohd kan duwehte “papidaisla ni Rahnsarawi mwurin ah ipwidi” kin wehwehla mwahu ma ke ese rahn en wihko.

Rahn
Senueri 1, 1800 (Gregorian) iei Niesil.

Julian ↔ Gregorian

Mwohn wehi ehu eh wekidala kalender, ah rahn kan kin mi rahn 10 lel 13 mwurin atail. Wekidala rahn ehu nanpwungen riapo.

Rahn nin duwen me ntingdi

Ong rahn me pahr riau ie duwehte Pepuari 11, 1731/32, ntingihdi pahr me mwuri (1732).

Septempe 2, 1752 nan kalender en Julian iei Septempe 13, 1752 nan kalender en Gregorian (rahn 11 nanpwungara; riapo iei Niesil).

Ahnsou me wasa ehu ehu wekidala kalender

Ma rekohd ehu ahneki rahn mwohn wekidekla nan ah wasa, iei rahn en Julian.

  • Oakotoahpe 1582

    Spain, Portugal, pali laud en Italy, Poland en Katolik

    Mwurin Oakotoahpe 4, Oakotoahpe 15 me kohdo.

  • Tihsempe 1582

    France

  • Tihsempe 1582 – Senueri 1584

    Netherlands: Holland, Zeeland, Brabant, Limburg (oh Flanders nan Belgium)

  • 1583 – 1585

    Sahpw en Katolik kan nan Germany oh Austria

  • 1700 – 1701

    Netherlands: Gelderland, Utrecht, Overijssel, Friesland, Groningen

    Sahpw en Protestant kan. Groningen wekidala nan 1583, pwurehng pwurala, oh pwurehng wekidala nan 1701.

  • Mahs 1700

    Sahpw en Protestant kan nan Germany, Denmark oh Norway

    Mwurin Pepuari 18, Mahs 1 me kohdo.

  • 1584 – 1812

    Switzerland

    Canton ehu ehu.

  • Septempe 1752

    Great Britain, Ireland oh sahpw kan en Amerika me Britain kin kaunda

    Mwurin Septempe 2, Septempe 14 me kohdo, oh pahr kapw mwekidsang Mahs 25 ong Senueri 1.

  • Mahs 1753

    Sweden (iangahki Finland)

    Mwurin Pepuari 17, Mahs 1 me kohdo.

  • Pepuari 1918

    Russia

    Mwomwohdiso Russian Orthodox kin doadoahngkihte kalender en Julian ong ah kamadipw sarawi kan.

Wehwehkihla mwahuIa mwomwen wadawad en kalender kin doadoahk

Rahn koaros kin wiahkihla Julian Day Number: wadawad mengei en rahn kan sang Senueri 1, 4713 mwohn Krais. Kalender riapo kin pwungki wadawad ehute, eri wekidala nanpwungara kin inenen pwung.

Kalender en Julian kin kapatahiong rahn ehu ni sounpar 4 koaros (leap year). Kalender en Gregorian kin kihsang siluh sang pwukat ni sounpar 400 koaros (1700, 1800 oh 1900 kaidehn leap year; 2000 iei leap year). Iei kahrepe me wekpesengo kin laudla: rahn 10 nan 1582, 11 sang Mahs 1, 1700, 12 sang Mahs 1, 1800 oh 13 sang Mahs 1, 1900 (rahn en Julian; nin duwen Gregorian sang Mahs 12, 1700, Mahs 13, 1800 oh Mahs 14, 1900).

Mwohn 1752, England, Wales, Ireland oh sahpw kan en Amerika pil kin tepida pahr kapw nan Mahs 25, oh iei wasa me rahn me pahr riau ie duwehte 1731/32 kin kohsang ie.

5Kilang I pahn kadarewei soukohp Ilaisia mwohn rahn kesempwal oh kamasepwehk en Kauno; 6Oh e pahn kapwurehla mohngiong en sahm akan ong neirail seri kan, oh mohngiong en seri kan ong samarail kan, pwe ma soh, I pahn kohdo oh kariahla sampah.
Sises Krais3 Nihpai 25:5–6Sises Krais, ni Eh ketin kasawihada mahsen en Malakai ong Mehn Nihpai kanDahme pwuhk sarawi kan oh soukohp kan kin padahngki duwen kadaudok en peneinei →

Peidek kan

Dahme kahrehda ekei rahn kin duwehte 1731/32?

Iei ntingdi en pahr riau. Lao 1752, England, Wales, Ireland oh sahpw kan en Amerika me Wehin Britain kin kaunda kin tepida pahr kapw nan Mahs 25 (Scotland doadoahngki Senueri 1 sang 1600), eri rahn ehu nanpwungen Senueri 1 oh Mahs 24 kin ntingdi iangahki pahr riau: Pepuari 10, 1731/32 kin wehwehki 1732 nin duwen atail wadawad rahnwet.

Dahkot wehwehn “O.S.” de “N.S.”?

Old Style (Julian, ahl mering) oh New Style (Gregorian, ahl kapw). George Washington ipwidi Pepuari 11, 1731/32 O.S., me iei Pepuari 22, 1732 N.S.

Sounpar kan nan rekohd mering kan inenen pwung?

Kalapw soh. Sounpar nan wadawad en aramas oh rekohd en mehla kin kohsang emen me sapeng ni wenihmwo. Doadoahngki pahr en ipwidi me ke wadawadkihda nin duwen wasa en tepida oh rapahki rekohd en papidais de ipwidi.

Mehn doadoahk teikan me sohte pweine