Kalkuleitan ran
Ese kamo · a angang lon om browser · sise tinalo met ka makkei
Ranin uputiw seni ierin
Eu rekoton malo, eu census are eu fauen peias a kan pwari ierin aramas, esap ranin an uputiw. Makkei ranin ena rekot me ierin.
Ierin aramas lon rekot mi chinnap ra tongeni mwaal eu ier are lap. Ekieki pwe ewe poluwen eu esisin pwe kopwe nengeni ngeni eu rekoton papatais.
Ierin aramas lon eu mettoch, are fansoun nefinen ruu ran
Ranin wiik
Rekot usun “a papatais lon ewe Sante mwirin an uputiw” ra mecheres ngeni weweiti ika ka sinei ewe ranin wiik.
Julian ↔ Gregorian
Me mwen an eu fonu siwili kalender, ar ran ra nom 10 tori 13 ran mwirin ach. Siwili eu ran nefinen ekkewe ruu.
Fan iten eu ran mi wor ruu ier usun Fepruari 11, 1731/32, makkei ewe ier mwirin (1732).
Ineet iteiten leeni a siwili kalender
Ika eu rekot a wor eu ran me mwen ewe siwil lon an leeni, ina eu ran Julian.
Oktopa 1582
Spain, Portugal, lap me lein Italy, Poland (Katolik)
Mwirin Oktopa 4 a feito Oktopa 15.
Tisempa 1582
France
Tisempa 1582 – Januari 1584
Netherlands: Holland, Zeeland, Brabant, Limburg (me Flanders lon Belgium)
1583 – 1585
State lon Germany mi Katolik, me Austria
1700 – 1701
Netherlands: Gelderland, Utrecht, Overijssel, Friesland, Groningen
Province mi Protestant. Groningen a siwili lon 1583, a liwiniti, me a pwan siwili lon 1701.
Maach 1700
State lon Germany mi Protestant, Denmark me Norway
Mwirin Fepruari 18 a feito Maach 1.
1584 – 1812
Switzerland
Canton me canton.
Septempa 1752
Great Britain, Ireland me ekkewe colony lon Amerika
Mwirin Septempa 2 a feito Septempa 14, me poputan ewe ier mi fo a mwokut seni Maach 25 ngeni Januari 1.
Maach 1753
Sweden (fiti Finland)
Mwirin Fepruari 17 a feito Maach 1.
Fepruari 1918
Russia
Ewe Russian Orthodox Church a chuen aea ewe Julian kalender fan iten ar kewe ranin fel.
Kaeo mi alollolIfa usun ekiekin kalender a angang
Iteiten ran a wiliti eu Julian Day Number: eu aleaan ran seni Januari 1, 4713 BC. Ruu me ruu kalender ra fich ngeni ewe chok aleaan, iwe, siwilin nefiner a fokkun pwung.
Ewe Julian kalender a apacha eu ran (leap day) iteiten 4 ier. Ewe Gregorian kalender a likitalo 3 me lein ekkena iteiten 400 ier (1700, 1800 me 1900 rese wor leap day; 2000 a wor). Ina pwota ewe nefin a chok watte: 10 ran lon 1582, 11 seni Maach 1, 1700, 12 seni Maach 1, 1800 me 13 seni Maach 1, 1900 (ran Julian; lon ran Gregorian seni Maach 12, 1700, Maach 13, 1800 me Maach 14, 1900).
Me mwen 1752, England, Wales, Ireland me ekkewe colony ra pwan poputa ewe ier lon Maach 25, ina ia ran usun 1731/32 ra pop seni ie.
14Iwe non ewe fansoun semei we, Liai, a pwan kuna me won ekkewe seleichen brass ew uruon an kewe neuo; ina minne a sinei pwe i mwirimwirin Joseph; ewer, ewe chok Joseph i noun Jacob we at, ewe a amömöno non Egypt, me ewe a tumun me ren poun ewe Samon, pwe epwe tumunu seman we, Jacob, me meinisin chon non imwan we seni mano ren nengita.
Kapas eis
Pwota ekkoch ran ra usun 1731/32?
Iteni “double dating” (ruu ier). Tori 1752, England, Wales, Ireland me ekkewe colony lon Amerika ra poputa ewe ier lon Maach 25 (Scotland a fen aea Januari 1 seni 1600), iwe eu ran nefinen Januari 1 me Maach 24 a makketiw fiti ruu ier: Fepruari 10, 1731/32 weween 1732 usun sia aleaan ikenai.
Met weween “O.S.” are “N.S.”?
Old Style (Julian, usun me lom) me New Style (Gregorian, usun ikenai). George Washington a uputiw Fepruari 11, 1731/32 O.S., ina Fepruari 22, 1732 N.S.
Ifa ukukun pwungun ierin aramas lon rekot mi chinnap?
Fan chommong, esap fokkun pwung. Ierin aramas lon census me rekoton malo ra pop seni iteiten emon mi poluweni ewe asam. Aea ewe ierin uputiw ka kuna pwe poputan om kutta, me kutta eu rekoton papatais are uputiw.